3K5H
Mã số:

CTQG-2016

CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN
THUẬN HỮU
TỔ CHỨC NỘI DUNG
LÊ QUỐC KHÁNH
PHAN HUY HIỀN
ĐINH NHƯ HOAN
PHẠM SONG HÀ
NGUYỄN NGỌC THANH
TỔ CHỨC BẢN THẢO
PHÒNG TƯ LIỆU - THƯ VIỆN, TRUNG TÂM THÔNG TIN
BIÊN SOẠN
VŨ KIM, HUY THẮNG, HỒNG SÂM, THẠC HÙNG, PHƯƠNG MAI,
THU HÀ, HẢI THANH, THÙY DƯƠNG, VIỆT HƯNG, NGÔ NHUNG

5

LỜI NHÀ XUẤT BẢN
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 - 1969) là lãnh tụ vĩ đại của cách
mạng Việt Nam, nhà văn hóa lớn của thế giới, người thầy của báo chí
cách mạng Việt Nam... Người để lại cho chúng ta một di sản quý giá
với hệ thống quan điểm tư tưởng lý luận toàn diện và sâu sắc về
những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, trong đó có nhiều bài
báo sâu sắc, giàu tính chiến đấu. Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã viết:
“Hồ Chí Minh là nhà chiến lược, nhà lãnh đạo, nhà tổ chức, đồng thời
là nhà văn hóa, nhà báo, nhà thơ lớn. Người đã mở đầu và góp phần
quan trọng hiện đại hóa ngôn ngữ và câu văn Việt Nam. Suốt đời, Hồ
Chí Minh là người cầm bút chiến đấu trên mặt trận văn hóa, báo chí,
với một văn phong đa dạng nhiều sắc thái mà nổi bật lên tính quần
chúng, cách suy nghĩ và diễn đạt dân gian, dễ hiểu, đi sâu vang vọng
trong lòng người, gợi mở những tư tưởng lớn lao, thúc đẩy những
việc làm tốt đẹp, bằng những lời lẽ bình dị giàu hình tượng, nói được
điều lớn bằng những chữ nhỏ”1.
Với nhiều bút danh khác nhau, nhà báo Hồ Chí Minh đã viết
hàng nghìn bài báo với phong cách đa dạng, phong phú, ngôn ngữ
uyển chuyển, linh hoạt thể hiện một trí tuệ uyên bác, một ý chí
chiến đấu mạnh mẽ, một cái tâm rộng lớn. Những bài viết của Chủ
tịch Hồ Chí Minh được đăng tải trên nhiều báo chí cách mạng trong
nước và quốc tế, trong đó có báo Nhân Dân - cơ quan của Trung

_______________
1. Phạm Văn Đồng: Hồ Chí Minh - Tinh hoa và khí phách của dân tộc,
Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2012, tr.207.

6

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

ương Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếng nói của Đảng, Nhà nước và
nhân dân Việt Nam.
Từ năm 1951 đến năm 1969, trải qua hai cuộc kháng chiến
chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, những bài báo của Người
luôn thể hiện tầm nhìn chiến lược, những chủ trương đối nội, đối
ngoại của Người và Đảng ta. Mỗi bài báo của Người là vũ khí sắc
bén kêu gọi tinh thần yêu nước, thi đua sản xuất, thực hành tiết
kiệm, dốc toàn sức toàn lực của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân để
đi đến thắng lợi cuối cùng; ca ngợi tinh thần đoàn kết đấu tranh
của các dân tộc bị áp bức, sự giúp đỡ, tinh thần quốc tế vô sản
trong sáng của Liên Xô, Trung Quốc...; vạch rõ những âm mưu,
thủ đoạn đen tối của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ trong cuộc chiến
tranh xâm lược Việt Nam và Đông Dương.
Nhằm giúp bạn đọc có thêm tư liệu về các bài viết của Chủ tịch
Hồ Chí Minh đăng trên Báo Nhân Dân trong những năm 1951 - 1969,
Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản bộ sách Những bài
viết của Bác Hồ trên Báo Nhân Dân.
Bộ sách tuyển chọn những bài viết của Bác đăng trên Báo Nhân
Dân từ năm 1951 đến năm 1969 và được chia thành 3 tập.
Tập 3 của bộ sách gồm những bài viết của Bác từ năm 1960 đến
năm 1969 gồm 318 bài viết, được sắp xếp theo thứ tự thời gian đăng
trên Báo Nhân Dân từ năm 1960 đến năm 1969. Ngoài những bài viết
đã được công bố trong bộ sách Hồ Chí Minh Toàn tập, từ tập 12 đến tập 15
(Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản năm 2011), cuốn
sách giới thiệu 109 bài viết của Bác đăng trên Báo Nhân Dân với nhiều
bút danh khác nhau, lần đầu được sưu tầm, tuyển chọn, công bố.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng cuốn sách sẽ không tránh
khỏi những thiếu sót, rất mong bạn đọc góp ý để lần xuất bản sau
được hoàn chỉnh hơn.
Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc.
Tháng 11 năm 2016
NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

7

1960
BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG1
Năm nay, Đảng ta 30 tuổi chẵn. Trong 30 năm, Đảng đã
kinh qua những cuộc đấu tranh oanh liệt và thu được nhiều
thắng lợi vẻ vang. Nhân dịp này, chúng ta nên nhìn lại những
đoạn đường đã qua, rút ra những kinh nghiệm quý báu và ấn
định đúng đắn những nhiệm vụ cách mạng hiện nay và sắp tới
để giành lấy những thắng lợi to lớn hơn nữa, vẻ vang hơn nữa.
*
*

*

Cũng như những biến chuyển to lớn ở nước ta không thể
tách rời những biến chuyển chung trên thế giới, sự trưởng
thành của Đảng ta có quan hệ chặt chẽ với sự trưởng thành
của các đảng anh em.
Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đã đánh tan một
bộ phận lực lượng của chủ nghĩa tư bản và mở đường giải
_______________
1. Bài viết cho tạp chí Những vấn đề hoà bình và chủ nghĩa xã hội (số 21960), nhân dịp kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Đảng (BT).

8

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

phóng cho giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức toàn thế
giới. Năm 1919, V.I. Lênin lãnh đạo những người cách mạng
chân chính ở các nước tổ chức ra Quốc tế thứ ba. Từ đó, các đảng
cộng sản được thành lập ở nước Pháp, ở Trung Quốc và ở
nhiều nước khác. Lúc ban đầu, nhờ sự giúp đỡ trực tiếp của
Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đảng Cộng sản Pháp mà chủ
nghĩa Mác - Lênin và ảnh hưởng Cách mạng Tháng Mười đã
chọc thủng lưới sắt của thực dân Pháp truyền đến Việt Nam ta.
Từ năm 1924 trở đi, phong trào cách mạng ở Việt Nam ngày
càng lên cao, công nhân ta đã có nhiều cuộc đấu tranh liên tiếp,
từ đấu tranh kinh tế tiến lên đấu tranh chính trị.
Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với phong trào công nhân
và phong trào yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng
sản Đông Dương vào đầu năm 1930.
Việc thành lập Đảng là một bước ngoặt vô cùng quan trọng
trong lịch sử cách mạng Việt Nam ta. Nó chứng tỏ rằng giai cấp
vô sản ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng.
Lịch sử của Đảng ta đại thể đã trải qua mấy thời kỳ:
- Thời kỳ hoạt động bí mật,
- Thời kỳ lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám thành công,
- Thời kỳ lãnh đạo kháng chiến thắng lợi,
- Thời kỳ từ nay trở đi, là thời kỳ Đảng lãnh đạo cách mạng
xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cuộc đấu tranh thống nhất nước
nhà, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ trong cả nước.
*
*

*

Hầu suốt mười lăm năm đầu, Đảng phải hoạt động bí mật.
Hằng ngày hằng giờ, Đảng phải đương đầu với chính sách

BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

9

khủng bố cực kỳ dã man của thực dân Pháp. Côn Lôn, Lao Bảo,
Sơn La và những nhà tù khác giam chật ních những người cộng
sản. Nhiều cán bộ lãnh đạo và đảng viên đã anh dũng hy sinh.
Tuy vậy, do tin tưởng sâu sắc rằng cuối cùng Đảng nhất định
thắng lợi, cách mạng nhất định thắng lợi, cho nên số đảng viên
ngày càng đông, lực lượng Đảng ngày càng mạnh.
Ngay từ lúc đầu, Đảng đã giương cao ngọn cờ cách mạng
dân tộc dân chủ, lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc. Trong
lúc đó, giai cấp phong kiến đã đầu hàng đế quốc, giai cấp tư sản
non yếu thì chỉ mong thoả hiệp với đế quốc để tìm một lối sống.
Các tầng lớp tiểu tư sản tuy là sôi nổi, nhưng tư tưởng bế tắc,
không có đường ra. Chỉ có giai cấp công nhân là dũng cảm nhất,
cách mạng nhất, luôn luôn gan góc đương đầu với bọn đế quốc
thực dân. Với lý luận cách mạng tiên phong và kinh nghiệm
của phong trào vô sản quốc tế, giai cấp công nhân ta đã tỏ ra là
người lãnh đạo xứng đáng nhất và đáng tin cậy nhất của nhân
dân Việt Nam.
*
*

*

Thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng đã đề ra đường
lối cách mạng đúng đắn. Trong bản Cương lĩnh cách mạng tư
sản dân quyền năm 1930, Đảng đã nêu rõ nhiệm vụ chống đế
quốc và chống phong kiến, thực hiện dân tộc độc lập, người cày
có ruộng. Cương lĩnh ấy rất phù hợp với nguyện vọng thiết
tha của đại đa số nhân dân ta là nông dân. Vì vậy, Đảng đã
đoàn kết được những lực lượng cách mạng to lớn chung
quanh giai cấp mình. Còn các đảng phái của các giai cấp khác
thì hoặc bị phá sản, hoặc bị cô lập. Do đó, quyền lãnh đạo của

10

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

Đảng ta - Đảng của giai cấp công nhân - không ngừng củng
cố và tăng cường.
Ngay từ ngày mới ra đời, Đảng đã tổ chức và lãnh đạo một
phong trào quần chúng mạnh lớn xưa nay chưa từng có ở nước
ta - phong trào Xôviết Nghệ - Tĩnh năm 1930. Quần chúng công
nhân và nông dân hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh đã nổi lên lật đổ
quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, thành lập chính
quyền Xôviết công nông binh, ban bố quyền tự do dân chủ cho
nhân dân lao động.
Tuy đế quốc Pháp đã dập tắt phong trào đó trong một biển
máu, nhưng Xôviết Nghệ - Tĩnh đã chứng tỏ tinh thần oanh liệt
và năng lực cách mạng của nhân dân lao động Việt Nam.
Phong trào tuy thất bại, nhưng nó rèn luyện lực lượng cho cuộc
Cách mạng Tháng Tám thắng lợi sau này.
*
*

*

Năm 1936, nguy cơ phát xít và chiến tranh thế giới đã rõ.
Đảng ta phối hợp với Mặt trận dân chủ chống phát xít thế giới
và Mặt trận nhân dân Pháp đã phát động một phong trào quần
chúng rộng rãi, thành lập Mặt trận dân chủ chống phát xít và phản
động thuộc địa ở Đông Dương. Đảng đã lãnh đạo quần chúng
nhân dân đấu tranh đòi các quyền tự do dân chủ và đòi cải
thiện đời sống. Phong trào ấy đã lôi cuốn và giáo dục ý thức
chính trị cho hàng triệu người. Uy tín của Đảng càng mở rộng
và ăn sâu trong nhân dân lao động.
Đại chiến thế giới lần thứ hai bùng nổ. Đế quốc Nhật xâm
chiếm Việt Nam và câu kết với thực dân Pháp để thống trị
nước ta, Đảng đã kịp thời chuyển hướng đấu tranh, đã tổ

BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

11

chức Mặt trận Việt Minh và các đoàn thể cứu quốc (1941) để đoàn
kết chặt chẽ mọi lực lượng yêu nước chống phát xít và thực
dân. Hồi đó, Đảng tạm thời gác khẩu hiệu cách mạng ruộng
đất, chỉ đề ra chính sách giảm tô, giảm tức và tịch thu ruộng đất
của đế quốc và Việt gian giao cho dân cày. Làm như thế để tập
trung lực lượng chống đế quốc và bè lũ tay sai, lôi kéo những
người yêu nước trong giai cấp địa chủ, mở rộng Mặt trận dân
tộc cứu nước.
Do chính sách đúng đắn của Đảng mà phong trào cách
mạng ngày càng lên cao. Các khu căn cứ được thành lập. Quân
giải phóng Việt Nam được tổ chức, Đảng đã phát động chiến
tranh du kích chống Nhật phối hợp với cuộc chiến tranh của nhân
dân thế giới chống phát xít.
Nhờ có những điều kiện đó, cho nên mùa Thu năm 1945,
khi Hồng quân Liên Xô đánh thắng phát xít, thì Đảng đã kịp
thời phát động cuộc toàn quốc khởi nghĩa giành chính quyền.
Cách mạng Tháng Tám thắng lợi.
Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời.
Bắt đầu xây dựng từ mấy nhóm ít người, được rèn luyện
trong những cuộc đấu tranh ác liệt, năm 1945 Đảng vẻn vẹn chỉ
có độ 5.000 đảng viên (một số còn bị giam trong các nhà tù đế
quốc). Thế mà Đảng đã đoàn kết và lãnh đạo được nhân dân cả
nước, đưa cuộc khởi nghĩa đến thành công.
Đó là thắng lợi to lớn của nhân dân Việt Nam, mà cũng là
thắng lợi đầu tiên của chủ nghĩa Mác - Lênin ở một nước
thuộc địa.
*
*

*

12

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

Cách mạng Tháng Tám thành công mới được ít lâu thì
Chính phủ Pháp phản bội những hiệp ước họ đã ký với ta và
gây ra cuộc chiến tranh xâm lược.
Hồi đó, nước ta đang ở trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn.
Sau nạn đói khủng khiếp do đế quốc Pháp và phát xít Nhật gây
ra, nhân dân ta chưa lại sức. Địch thì đủ hải, lục, không quân
với vũ khí hiện đại; ta thì chỉ có bộ binh nhỏ bé mới tổ chức ra,
ít kinh nghiệm và thiếu mọi thứ. Tuy vậy, Đảng vẫn kiên quyết
chủ trương kháng chiến, vừa ra sức lãnh đạo đánh giặc, vừa ra
sức bồi dưỡng lực lượng nhân dân.
Buổi đầu kháng chiến, Đảng vẫn tiếp tục thực hành chính
sách giảm tô, giảm tức. Nhưng đến lúc kháng chiến đã phát
triển mạnh, cần phải bồi dưỡng hơn nữa lực lượng nhân dân,
chủ yếu là nông dân thì Đảng đã kiên quyết phát động quần
chúng cải cách ruộng đất hoàn thành thực hiện người cày có ruộng.
Nhờ chính sách đúng đắn ấy, lực lượng kháng chiến ngày
càng mạnh thêm và đã liên tiếp thu được nhiều thắng lợi.
Nhân dân ta ngót tám mươi năm bị thực dân Pháp bóc lột,
áp bức tận xương, tận tủy. Bộ đội ta lúc đầu kháng chiến có
những toán chỉ dùng gậy tầm vông, nhưng đã được tôi luyện
và thử thách trong tám, chín năm kháng chiến. Nhân dân ta đã
kết thành một khối rắn như đá, vững như đồng; quân chủ lực,
quân địa phương và dân quân ta đã trở thành những bộ đội
anh hùng, quyết chiến quyết thắng.
Nhờ sự đoàn kết chặt chẽ và anh dũng hy sinh của toàn
quân và toàn dân ta, chúng ta đã đại thắng ở Điện Biên Phủ vào
mùa Hè năm 1954. Lực lượng thực dân Pháp bị tan vỡ. Chúng
phải nhận đình chiến. Hiệp định Giơnevơ được ký kết, hoà bình ở
Đông Dương được lập lại trên nền tảng công nhận độc lập chủ
quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các dân tộc Đông Dương.

BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

13

Lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã
đánh thắng một nước thực dân hùng mạnh. Đó là một thắng lợi
vẻ vang của nhân dân Việt Nam, đồng thời cũng là một thắng
lợi của các lực lượng hoà bình, dân chủ và xã hội chủ nghĩa trên
thế giới.
Một lần nữa, chủ nghĩa Mác - Lênin đã soi đường cho giai
cấp công nhân và nhân dân Việt Nam kháng chiến cứu nước
thành công, giữ gìn thành quả cách mạng của mình.
*
*

*

Từ ngày hoà bình được lập lại đến nay, Việt Nam đang
đứng trước một tình hình mới: Đất nước tạm bị chia làm hai
miền. Miền Bắc đã hoàn toàn giải phóng đang xây dựng chủ
nghĩa xã hội. Miền Nam thì đang bị đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai
thống trị. Chúng âm mưu biến miền Nam thành thuộc địa và
căn cứ quân sự của Mỹ để gây lại chiến tranh. Chúng đang
khủng bố một cách cực kỳ dã man những người yêu nước ở
miền Nam. Chúng trắng trợn phá hoại Hiệp định Giơnevơ, cự
tuyệt hiệp thương để bàn việc tổng tuyển cử tự do và hoà bình
thống nhất nước Việt Nam. Chúng là kẻ thù hung ác nhất của
toàn dân ta.
Vì tình hình ấy mà cách mạng Việt Nam hiện nay có hai
nhiệm vụ phải đồng thời tiến hành: nhiệm vụ xây dựng miền Bắc
tiến lên chủ nghĩa xã hội và nhiệm vụ tiếp tục hoàn thành cách
mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam. Hai nhiệm vụ ấy đều nhằm
một mục tiêu chung là: Củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất
nước nhà trên nền tảng độc lập và dân chủ.

14

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

Toàn dân Việt Nam phải phấn đấu để thực hiện nhiệm vụ
chung cả nước là: "Tăng cường đoàn kết toàn dân, kiên quyết
đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và
dân chủ, hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ trong cả nước;
ra sức củng cố và đưa miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội; xây
dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ
và giàu mạnh; tích cực góp phần bảo vệ hoà bình ở Đông
Dương, Đông Nam Á và thế giới" (Nghị quyết Hội nghị lần thứ 15
của Trung ương Đảng).
*
*

*

Miền Bắc nhất định phải tiến lên chủ nghĩa xã hội. Mà đặc
điểm to nhất của ta trong thời kỳ quá độ là từ một nước nông
nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không phải kinh
qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa.
Đế quốc Pháp để lại cho ta một nền kinh tế rất nghèo nàn.
Trong nông nghiệp thì sản xuất nhỏ chiếm đại bộ phận, kỹ
thuật vô cùng lạc hậu. Công nghiệp thì rất nhỏ bé và lẻ tẻ.
Nông nghiệp và công nghiệp lại bị tàn phá nặng nề trong mười
lăm năm chiến tranh. Đã vậy khi chúng phải rút khỏi miền Bắc,
thực dân Pháp lại ra sức phá hoại kinh tế.
Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng nhất của chúng ta là phải xây
dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, đưa miền
Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội, có công nghiệp và nông
nghiệp hiện đại, có văn hoá và khoa học tiên tiến. Trong quá
trình cách mạng xã hội chủ nghĩa, chúng ta phải cải tạo nền
kinh tế cũ và xây dựng nền kinh tế mới, mà xây dựng là nhiệm
vụ chủ chốt và lâu dài.

BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

15

Từ 1955 đến 1957 là thời kỳ khôi phục kinh tế. Trong thời kỳ
này, nhiệm vụ chủ yếu là khôi phục nông nghiệp và khôi
phục các cơ sở công nghiệp, nhằm hàn gắn những vết thương
chiến tranh, ổn định kinh tế và bước đầu cải thiện đời sống
của nhân dân.
Do sự cố gắng của toàn Đảng và toàn dân, nhờ sự giúp đỡ
nhiệt tình của các nước anh em, đến cuối năm 1957 nhiệm vụ ấy
đã căn bản hoàn thành thắng lợi. Mức sản xuất công nghiệp và
nông nghiệp đã xấp xỉ bằng năm 1939. Sản xuất lương thực thì
kết quả đặc biệt tốt: Năm 1939 miền Bắc chỉ sản xuất non hai
triệu rưỡi tấn thóc, mà năm 1956 đã sản xuất hơn bốn triệu tấn.
Trong thời kỳ ấy, quan hệ sản xuất cũng thay đổi nhiều.
Quan hệ sản xuất mới dần dần thay thế quan hệ sản xuất cũ.
Cải cách ruộng đất hoàn thành đã xoá bỏ hẳn chế độ chiếm hữu
phong kiến về ruộng đất và giải phóng sức sản xuất ở nông
thôn: Mười mấy triệu nông dân đã thoả lòng mơ ước, đã được
chia ruộng đất. Độc quyền kinh tế của đế quốc đã bị quét sạch.
Nhà nước ta đã nắm cả quyền kinh tế, đã xây dựng kinh tế
quốc doanh có tính chất xã hội chủ nghĩa và lãnh đạo toàn bộ
kinh tế quốc dân. Với sự giúp đỡ khảng khái, vô tư của các
nước anh em, trước hết là Liên Xô và Trung Quốc, chúng ta đã
khôi phục 29 xí nghiệp cũ và xây dựng 55 xí nghiệp mới.
Nông dân nhiều nơi đã xây dựng những tổ đổi công có mầm
mống xã hội chủ nghĩa.
Một số hợp tác xã nông nghiệp thí điểm được tổ chức.
Độ 10,7% thợ thủ công đã tham gia các tổ sản xuất.
Công thương nghiệp tư bản chủ nghĩa tư doanh bước đầu đi
vào chủ nghĩa tư bản Nhà nước, với các hình thức thấp và vừa
như gia công, đặt hàng, kinh tiêu, đại lý, v.v..
Công cuộc khôi phục kinh tế đã hoàn thành thắng lợi.

16

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

Đảng ta lãnh đạo nhân dân tiến lên thực hiện kế hoạch 3 năm
(1958-1960).
Trọng tâm của kế hoạch 3 năm là thực hiện cải tạo xã hội
chủ nghĩa đối với nông nghiệp, thủ công nghiệp và công
thương nghiệp tư bản chủ nghĩa tư doanh; khâu chính là cải tạo
và phát triển nông nghiệp.
Ở miền Bắc nước ta, nông nghiệp chiếm bộ phận lớn trong
kinh tế mà sản xuất nhỏ lại chiếm bộ phận lớn trong nông
nghiệp. Vì nông nghiệp là nguồn cung cấp lương thực và
nguyên liệu, đồng thời là một nguồn xuất khẩu quan trọng,
nông thôn là thị trường tiêu thụ to nhất hiện nay, cho nên cần
phải cải tạo và phát triển nông nghiệp thì mới có cơ sở để phát
triển các ngành kinh tế khác.
Phải cải tạo và phát triển nông nghiệp để tạo điều kiện cho
việc công nghiệp hoá nước nhà. Phải có một nền nông nghiệp
phát triển thì công nghiệp mới có thể phát triển mạnh.
Trong kế hoạch 3 năm, việc cải tạo xã hội chủ nghĩa là chủ
chốt. Chúng ta tập trung lực lượng hoàn thành cải tạo xã hội
chủ nghĩa chính là để tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng
chủ nghĩa xã hội được nhanh chóng.
Đường lối cải tạo xã hội chủ nghĩa của Đảng đối với nông
nghiệp là đưa nông dân làm ăn riêng lẻ đi dần từ tổ đổi công
(có mầm mống xã hội chủ nghĩa), tiến lên hợp tác xã cấp thấp
(nửa xã hội chủ nghĩa), rồi tiến lên hợp tác xã cấp cao (xã hội
chủ nghĩa).
Nông thôn ta đất hẹp người đông, kỹ thuật nông nghiệp lạc
hậu, năng suất lao động thấp kém. Chỉ riêng việc tổ chức nhau
lại, cải tiến kỹ thuật, quản lý cho khéo, thì cũng đã nâng cao
được năng suất lao động hơn làm ăn riêng lẻ. Nông dân ta đã
hiểu điều đó. Vả lại nông dân ta có truyền thống cách mạng, tin

BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

17

tưởng sự lãnh đạo của Đảng, nghe lời kêu gọi của Đảng. Cho
nên họ hăng hái vào tổ đổi công và hợp tác xã, đi theo con
đường xã hội chủ nghĩa. Hiện nay, tính đến tháng 11-1959 đã có
hơn 40% nông hộ vào hợp tác xã sản xuất nông nghiệp.
Quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa vững chắc thì nông
nghiệp nhất định phát triển tốt. Nông nghiệp phát triển tốt thì
công nghiệp sẽ phát triển nhanh. Công nghiệp phát triển thì sẽ
giúp nông thôn ta về thuỷ lợi, về phân bón, về nông cụ cải tiến,
về máy móc nông nghiệp, về sức điện, v.v..
Một việc cần kíp nữa là cải tạo hoà bình đối với giai cấp tư sản
dân tộc. Về kinh tế, chúng ta không tịch thu tư liệu sản xuất của
họ, mà dùng chính sách chuộc lại. Về chính trị, chúng ta vẫn cho
họ có quyền lợi thích đáng, họ vẫn được giữ địa vị một thành
viên trong Mặt trận Tổ quốc.
Nước ta trước đây là một thuộc địa, giai cấp tư sản dân tộc
vốn đã nhỏ bé lại bị đế quốc và phong kiến chèn ép, không thể
ngóc đầu lên. Cho nên số đông họ đã đi theo nhân dân lao động
chống đế quốc phong kiến, đã tham gia kháng chiến. Đó là mặt
ưu điểm của họ. Nhưng do bản chất giai cấp của họ, họ vẫn
luyến tiếc cách bóc lột và muốn phát triển theo chủ nghĩa tư
bản. Nhưng trong điều kiện miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội,
ý nguyện của họ không thể nào thực hiện được. Họ thấy phải
tiếp thụ cải tạo xã hội chủ nghĩa, vì họ không thể tự đặt mình ra
ngoài đại gia đình toàn dân Việt Nam. Và đại đa số người tư
sản dân tộc đã thấy rõ rằng: Thật thà tiếp thụ cải tạo thì họ
được hoà mình với nhân dân lao động để xây dựng Tổ quốc, xây
dựng chủ nghĩa xã hội. Đó là con đường duy nhất và vẻ vang
của họ.
*
* *

18

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

Về văn hoá giáo dục, chúng ta cũng có thành tích khá to.
Thời kỳ thuộc Pháp, hơn 85% nhân dân ta không biết đọc, biết
viết. Ngày nay, ở miền Bắc nạn mù chữ đã căn bản xoá xong.
Về số học sinh các trường thì:
Năm 1959-1960
Năm 1939 cả
miền Bắc ta có:
Đông Dương có:
Học sinh đại học
582 người
7.518 người
Học sinh chuyên nghiệp
438 người
18.100 người
Học sinh phổ thông
540.000 người
1.522.200 người
Về ngành y tế:
Năm 1939 Trung Bộ
Năm 1959 ở
và Bắc Bộ có:
miền Bắc có:
Nhà thương
54 cái
138 cái
Y tế xã
138 cái
1.500 cái
Bác sĩ
86 người
292 người
Y tá
968 người
6.020 người
Cán bộ y tế ở xã
169.000 người
*
*

*

Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, chủ nghĩa xã hội trước
hết nhằm làm cho nhân dân lao động thoát nạn bần cùng,
làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và sống
một đời hạnh phúc. Với sự cố gắng của toàn Đảng, toàn dân
để tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, mọi công việc đều
làm nhiều, nhanh, tốt, rẻ, thì các kế hoạch Nhà nước nhất
định hoàn thành và đời sống của nhân dân ta chắc chắn được
cải thiện thêm mãi.
Trên nền tảng những thắng lợi đã đạt được, chúng ta phải

BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

19

ra sức chuẩn bị đầy đủ để tiến sang những kế hoạch dài hạn
sau này.
*
* *
Sở dĩ đạt được những thắng lợi ấy là vì:
- Đảng ta luôn luôn đứng vững trên lập trường giai cấp vô sản,
tuyệt đối trung thành với lợi ích của giai cấp và của nhân dân, biết
vận dụng lý luận Mác - Lênin vào tình hình thực tế của nước ta
và đề ra đường lối, chính sách đúng đắn. Đảng ta không ngừng
đấu tranh chống những khuynh hướng cải lương của giai cấp
tư sản và những khuynh hướng manh động của tầng lớp tiểu
tư sản trong phong trào dân tộc; chống luận điệu "tả" của bọn
tơrốtxkít trong phong trào công nhân; chống những khuynh
hướng hữu và "tả" trong Đảng khi quy định và chấp hành chiến
lược và sách lược cách mạng của Đảng ở mỗi thời kỳ. Chủ
nghĩa Mác - Lênin đã giúp Đảng vượt qua những trận thử
thách ấy. Nhờ vậy, Đảng ta không những đã giành được quyền
lãnh đạo cách mạng trong cả nước, mà còn giữ vững được
quyền lãnh đạo đó trên mọi lĩnh vực và đập tan được mọi âm
mưu của giai cấp tư sản hòng tranh quyền lãnh đạo cách mạng
với Đảng ta.
Chủ nghĩa Mác - Lênin đã giúp Đảng ta thấy rõ rằng trong
điều kiện một nước nông nghiệp lạc hậu như nước ta thì vấn đề
dân tộc thực chất là vấn đề nông dân, cách mạng dân tộc thực
chất là cách mạng của nông dân do giai cấp công nhân lãnh đạo
và chính quyền nhân dân thực chất là chính quyền của công
nông. Vì vậy, trải qua các thời kỳ, Đảng ta đã nắm vững và giải
quyết đúng đắn vấn đề nông dân, củng cố được liên minh công nông.
Đảng ta đã đấu tranh chống những xu hướng hữu khuynh và

20

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

"tả" khuynh đánh giá thấp vai trò của nông dân là quân chủ lực
của cách mạng, là bạn đồng minh chủ yếu và tin cậy nhất của
giai cấp công nhân, là lực lượng cơ bản cùng với giai cấp công
nhân xây dựng chủ nghĩa xã hội. Kinh nghiệm của Đảng ta
trong quá trình cách mạng đã chỉ rõ là nơi nào, lúc nào cán bộ
ta giải quyết tốt lợi ích thiết thân của nông dân, nắm vững
nguyên tắc liên minh công nông, thì nơi đó, lúc đó cách mạng
đều tiến mạnh.
- Đảng ta đã khéo tập hợp mọi lực lượng yêu nước và tiến
bộ trong Mặt trận dân tộc thống nhất, thực hiện đoàn kết dân tộc
để đấu tranh chống đế quốc và phong kiến. Lực lượng chủ yếu
trong khối đoàn kết dân tộc là công nông, cho nên liên minh
công nông là nền tảng của Mặt trận dân tộc thống nhất. Trong
quá trình xây dựng, củng cố và phát triển Mặt trận dân tộc
thống nhất, Đảng ta luôn luôn đấu tranh trên hai mặt trận chống
khuynh hướng cô độc, hẹp hòi, coi nhẹ việc tranh thủ tất cả
những lực lượng có thể tranh thủ được; đồng thời chống
khuynh hướng đoàn kết một chiều, đoàn kết mà không có đấu
tranh đúng mức trong nội bộ Mặt trận. Kinh nghiệm 30 năm
của Đảng ta trong công tác đoàn kết dân tộc đã chứng tỏ rằng
cần phải đấu tranh trên hai mặt trận như thế, thì vai trò lãnh
đạo của Đảng trong Mặt trận dân tộc thống nhất mới được đảm
bảo, nền tảng công nông của Mặt trận mới được vững chắc, tính
chất rộng rãi của Mặt trận mới được phát huy đầy đủ.
Đảng ta trưởng thành trong hoàn cảnh Cách mạng xã hội
chủ nghĩa Tháng Mười Nga đã thành công. Mọi thắng lợi của
Đảng ta và của nhân dân ta không thể tách rời sự ủng hộ nhiệt
tình của Liên Xô, Trung Quốc và cả phe xã hội chủ nghĩa, của
phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, của phong trào hoà
bình và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Chính vì đã

BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

21

biết kết hợp phong trào cách mạng nước ta với phong trào cách mạng
của giai cấp công nhân quốc tế và của các dân tộc bị áp bức, mà Đảng
ta đã vượt qua được mọi khó khăn, đưa giai cấp công nhân và
nhân dân ta đến những thắng lợi vẻ vang ngày nay (...).
Chúng ta chân thành cảm ơn Đảng Cộng sản Liên Xô và
Đảng Cộng sản Trung Quốc đã giúp Đảng ta tự rèn luyện thành
một đảng kiểu mới của giai cấp công nhân.
Chúng ta luôn luôn ghi nhớ công lao to lớn của Đảng Cộng
sản Liên Xô, Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đảng Cộng sản
Pháp đã nhiệt tình giúp đỡ Đảng ta và dân ta trong cuộc đấu
tranh cách mạng.
Từ nay về sau, trên con đường tiến lên giành những thắng
lợi mới trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc
và đấu tranh thống nhất nước nhà, Đảng ta sẽ luôn luôn giữ
vững và tích cực góp phần củng cố tình đoàn kết quốc tế của
giai cấp công nhân, tăng cường lực lượng của phe xã hội chủ
nghĩa do Liên Xô đứng đầu, ra sức giáo dục cho nhân dân ta
thấm nhuần sâu sắc tinh thần quốc tế xã hội chủ nghĩa kết hợp
chặt chẽ với tinh thần yêu nước, liên hệ cách mạng nước ta với
phong trào của nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên
thế giới đấu tranh cho hoà bình, dân chủ, độc lập dân tộc và
chủ nghĩa xã hội.
*
* *
Nhìn lại 30 năm qua, thế giới đã có những biến chuyển vô
cùng to lớn. Đảng ta và nhân dân ta cũng vậy.
- Trước đây 30 năm, nhân dân ta đang bị đày đọa dưới ách
nô lệ thực dân; Đảng ta mới thành lập, anh dũng nhưng còn
non yếu.

22

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

Chỉ có Liên Xô là nước xã hội chủ nghĩa, bốn bề lại bị các
nước đế quốc chủ nghĩa bao vây.
Đảng Cộng sản và Hồng quân Trung Quốc bị bọn Quốc dân
Đảng phản động tấn công cực kỳ dữ dội; các đảng anh em khác
thì đều đang xây dựng bước đầu.
Chủ nghĩa đế quốc đang hoành hành trên 5 phần 6 quả đất
và đang phát xít hoá.
Nói tóm lại, lúc đó phần lớn xã hội loài người đang bị nghẹt
thở dưới chế độ tư bản chủ nghĩa tối tăm.
- Ngày nay, tình hình thế giới đã biến đổi hẳn, đã tươi
sáng hẳn.
Liên Xô là một nước giàu mạnh vào bậc nhất thế giới, đang
xây dựng chủ nghĩa cộng sản, đồng thời là thành trì kiên cố
nhất của sự nghiệp giữ gìn hoà bình cho loài người.
Chủ nghĩa xã hội đã thành một hệ thống thế giới rộng lớn
và vững mạnh từ Âu sang Á, gồm có hơn 1.000 triệu người.
Ở các nước, có 85 đảng cộng sản, đảng công nhân với 35
triệu chiến sĩ kiên quyết đấu tranh cho hoà bình, cho chủ nghĩa
xã hội và chủ nghĩa cộng sản.
Nhiều nước thuộc địa cũ đã trở thành những nước độc lập
và từ châu Á, châu Phi đến châu Mỹ Latinh, khắp nơi phong
trào giải phóng dân tộc nổi lên rầm rộ như nước vỡ bờ. Chủ
nghĩa đế quốc đang sa lầy lút tận cổ.
Miền Bắc nước ta đã được hoàn toàn giải phóng và nước
Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tự hào là một thành viên trong đại
gia đình xã hội chủ nghĩa do Liên Xô vĩ đại đứng đầu. Đảng ta
có hàng chục vạn đảng viên đang tổ chức và lãnh đạo nhân dân
ta xây dựng miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội và đấu tranh
thực hiện thống nhất nước nhà. Đảng ta đang đứng đầu trong
cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân cả nước. Đảng ta luôn

BA MƯƠI NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG

23

luôn giương cao ngọn cờ của chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa
xã hội, kiên quyết lãnh đạo toàn dân đấu tranh xây dựng một
nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu
mạnh, góp phần bảo vệ hoà bình ở Đông Nam Á và thế giới.
*
*

*

Để làm trọn nhiệm vụ rất nặng nề nhưng rất vẻ vang ấy,
Đảng ta phải:
- Tăng cường về mặt tư tưởng và kiện toàn về mặt tổ chức.
Đảng phải phát triển tổ chức của mình một cách thận trọng, vững
chắc và rộng rãi trong quần chúng, chủ yếu là trong quần chúng
công nhân, để tăng cường thành phần vô sản trong Đảng.
- Mọi đảng viên đều phải ra sức học tập chủ nghĩa Mác - Lênin
củng cố lập trường giai cấp vô sản, cố gắng nắm vững những
quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam; phải luôn luôn
nâng cao đạo đức cách mạng, kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa
cá nhân, bồi dưỡng chủ nghĩa tập thể của giai cấp vô sản, cần kiệm
xây dựng nước nhà, liên hệ chặt chẽ với quần chúng lao động,
một lòng một dạ phấn đấu vì lợi ích tối cao của cách mạng và
Tổ quốc.
Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc đòi hỏi
Đảng ta phải nắm vững khoa học và kỹ thuật, do đó mỗi đảng
viên đều phải cố gắng học tập văn hoá, học tập khoa học và kỹ thuật.
Phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trên mọi lĩnh vực.
- Đoàn Thanh niên Lao động phải là cánh tay đắc lực của
Đảng trong việc tổ chức và giáo dục thế hệ thanh niên và nhi
đồng thành những chiến sĩ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp
xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.

24

NHỮNG BÀI VIẾT CỦA BÁC HỒ TRÊN BÁO NHÂN DÂN

- Công đoàn phải thật sự trở thành trường học quản lý Nhà
nước, quản lý kinh tế và văn hoá của giai cấp công nhân nước ta.
- Hội Liên hiệp Phụ nữ phải là lực lượng mạnh mẽ giúp Đảng
động viên, tổ chức và lãnh đạo phụ nữ tiến lên chủ nghĩa xã hội.
- Các hợp tác xã nông nghiệp, dưới sự lãnh đạo của Đảng, phải
trở thành những đội quân vững mạnh của mười mấy triệu nông
dân lao động trong công cuộc phát triển sản xuất, nâng cao đời
sống, giáo dục tư tưởng và xây dựng nông thôn phồn thịnh của
nước ta.
- Quân đội ta phải ra sức học tập chính trị và kỹ thuật, xây
dựng thành một lực lượng ngày càng hùng mạnh, sẵn sàng bảo
vệ Tổ quốc, bảo vệ công cuộc lao động hoà bình của nhân dân ta.
Dưới ngọn cờ của chủ nghĩa Mác - Lênin, với chí khí anh
dũng của đội quân tất thắng, ...